Troska jako kompetencja liderów przyszłości

Dziś uwagę poświęcam tematowi, który – po premierze filmu "Dom dobry" – rezonuje z nami na fundamentalnym poziomie. Tysiące reakcji na moje ujawnienie o przemocy i publiczny apel o wsparcie w środowisku pracy dla osób jej doświadczających to nie są tylko liczby. To jest krzyk niewypowiedzianej potrzeby – bezpieczeństwa, wsparcia i wiedzy, jak przerwać ciszę i przejść do mocy sprawczej. Gotowość do zmierzenia się w miejscu pracy ze zjawiskiem przemocy domowej jest nie tylko aktem moralnym, ale i kluczową kompetencją jutra.

Kompetencje przyszłości a prowadzenie z serca

Nie ma już powrotu do biznesu, w którym serce zostawiamy za drzwiami. Dziś, aby prowadzić, musimy wchodzić w niewygodę.

Raporty World Economic Forum jasno wskazują, że na liście 10 kluczowych kompetencji przyszłości do 2030 roku znajdują się takie umiejętności jak: odporność, elastyczność oraz sprawne adaptowanie do zmian.

Ale jak możemy wymagać od pracownika odporności i elastyczności, jeśli jego życie w domu jest źródłem permanentnego terroru?

Przemoc domowa nie zostaje za drzwiami domu. Wkracza do naszego biura jako chroniczny stres, zaburzenia koncentracji i lęk. Badania wskazują, że ponad połowa (55%) osób, które kiedykolwiek doświadczyły przemocy domowej, zgłosiła, że wpłynęła ona na ich pracę przynajmniej na jeden z trzech sposobów:

• spóźnienia,

• absencje,

• niższa wydajność.

Skutki przemocy w domu stają się niewidzialnym murem, który oddziela pracownika od jego pełnego potencjału. Naszą rolą, jako liderów nowej ery, jest nie tylko zauważenie tego muru, ale danie ludziom narzędzi, by go zburzyć. Działanie w tej sferze to nie jest opcja, to szybka i strategiczna konieczność.

Odwaga i wrażliwość – moja historia, nasze wyzwanie

Pamiętam dzień, gdy pojawiłam się z rana w biurze z opuchniętą twarzą i rozkrwawioną wargą. Nie musiałam nic mówić. Moje rozdygotane ciało i zapłakane oczy mówiły za mnie.

To, co wydarzyło się potem, było aktem autentycznej kobiecej solidarności i odwagi. Moje koleżanki, bez procedur, bez czekania na zgodę szefa, natychmiast wzięły mnie pod ramię i posadziły w najmniej widocznym miejscu - w kawiarni na dole biurowca. Ryzykując, że opuszczają stanowiska pracy, przychodziły do mnie na zmianę. Pilnowały, abym nie musiała z nikim rozmawiać, kryły mnie przed ciekawskimi spojrzeniami i cierpliwie tłumaczyły co mam dalej zrobić. Były moją pierwszą, nieoficjalną linią wsparcia.

Ich reakcja była instynktowna i bohaterska, ale rodzi fundamentalne pytanie o system:

Twoja organizacja jest przygotowana na zagrożenie mienia, jest doskonale przygotowana na wypadek w pracy i procedury BHP. Ale czy jest przygotowana na sytuację, gdy to człowiek – jego ciało, jego psychika – staje się epicentrum kryzysu? Czy bezpieczeństwo pracowników w tym aspekcie jest dla niej równie ważne?

Odwaga tych kobiet nie może zastąpić klarownej polityki i przeszkolonych menedżerów. Potrzebujemy systemowych rozwiązań, które pozwolą działać z wiedzą, nie tylko z instynktem.

Status quo: od interwencji publicznej do potrzeby biznesu

W Polsce temat przemocy domowej jest historycznie domeną silnie ustrukturyzowanego systemu interwencji publicznej. Mamy świetnie wyszkolone Zespoły Interdyscyplinarne i służby, które obowiązkowo przechodzą specjalistyczne kursy. Jednak wkraczając w sferę biznesu prywatnego, to pole staje się szarą strefą.

Większość firm opiera się na ogólnych Programach Pomocy Pracowniczej (EAP), kierując pracownika do psychologa. Brakuje jednak masowych, obowiązkowych i dedykowanych szkoleń dla kadry menedżerskiej, które by uczyły proaktywnego rozpoznawania mikrosygnałów i pierwszej, empatycznej rozmowy. To musimy zmienić. Musimy przenieść standardy specjalistów na poziom liderów, aby stali się oni mostem do profesjonalnej pomocy.

Globalne wzorce: empatia zbudowana na procedurze

Najlepsze światowe praktyki dowodzą, że wrażliwość staje się efektywna, gdy jest wsparta procedurą. Za granicą, zwłaszcza w krajach o silnej kulturze odpowiedzialności korporacyjnej, szkolenia menedżerskie z rozpoznawania przemocy domowej są standardem.

Kanada: bezpieczeństwo jako element BHP

W niektórych prowincjach kanadyjskie prawo BHP wprost rozszerza definicję bezpieczeństwa o zagrożenia wynikające z przemocy domowej. To przekłada się na konkretne wymogi dla menedżerów:

• Obowiązek Oceny Ryzyka: Liderzy są szkoleni, jak ocenić, czy sytuacja domowa stwarza realne zagrożenie dla pracownika lub współpracowników w biurze.

• Tworzenie Osobistych Planów Bezpieczeństwa (Safety Plans): Menedżerowie uczą się, jak wspólnie z pracownikiem opracować dyskretne środki ostrożności: zmiana trasy do pracy, zmiana numeru telefonu wewnętrznego, ochrona dostępu do firmowej poczty.

Wielka Brytania: konkretne wsparcia i płatne urlopy

Brytyjskie firmy, często pod kierownictwem organizacji takich jak Business in the Community (BITC), wprowadziły klarowne polityki:

• Płatny Urlop Interwencyjny (Vodafone Model): Liderzy są przeszkoleni w egzekwowaniu polityki przyznawania dodatkowych dni płatnego urlopu (np. 10 dni) dla osób potrzebujących czasu na działania prawne, znalezienie schronienia czy załatwienie spraw osobistych. To jest odwaga przełożona na czyny.

• Szkolenia Oparte na Symulacjach (Role-Playing): Menedżerowie ćwiczą trudne rozmowy w bezpiecznym środowisku. To pozwala im oswoić własny lęk przed zranieniem czy brakiem odpowiednich słów. Uczą się, że nie chodzi o rozwiązanie problemu, ale o potwierdzenie doświadczenia pracownika – „Wierzę ci, to nie twoja wina”.

Treningi, które uczą autentycznej odwagi

Dobry program szkoleniowy dla menedżerów musi być oparty na wrażliwości, zaufaniu i klarowności procedur.

1. Rozpoznawanie mikrosygnałów

• Cel: zobaczyć zranionego człowieka, a nie problem HR.

• Kompetencja menadżera: znajomość wzorców wycofania (izolacja, chroniczne zmęczenie, unikanie kontaktu wzrokowego, niewytłumaczalne urazy).

2. Ustanowienie Kontaktu

• Cel: otworzyć drzwi do rozmowy, wchodząc we wrażliwość.

• Kompetencja menadżera: prowadzenie rozmowy empatycznej – „Zauważyłam, że jesteś ostatnio nieobecna. Zależy mi na Tobie jako na osobie. Chcę wiedzieć, czy mogę Ci w czymś pomóc?”.

3. Wiedza o zasobach

• Cel: Przekierowanie z pokorą i odpowiedzialnością.

• Kompetencja menadżera: znajomość wewnętrznych procedur wsparcia, lokalnych telefonów zaufania (Niebieska Linia), schronisk i ścieżki wnioskowania o specjalny urlop.

4. Poufność i granice

• Cel: Zbudować zaufanie jako kotwicę.

• Kompetencja menadżera: Ścisłe trzymanie się zasad poufności. Świadomość, kiedy obowiązek prawny zmusza do eskalacji (np. zagrożenie życia), a kiedy wystarczy wsparcie.

Zadanie dla zespołów HR: Mapa Zaufania

Do was, liderki i liderzy HR, należy obowiązek przełożenia serca na system. To wy musicie dostarczyć wiedzę i procedury, które pozwolą menedżerom działać z odwagą, a nie na „czuja”.

Proste zadanie do wdrożenia: stwórzcie „Mapę Wsparcia Lidera”. To ma być jednostronicowy, poufny i łatwy do użycia dokument dla każdego menedżera, zawierający 3 proste sekcje:

1. Co Widzę (Mikrosygnały): Lista 5-7 konkretnych zmian w zachowaniu pracownika.

2. Co Mówię (Wstępna Rozmowa): Trzy bezpieczne, otwarte frazy do rozpoczęcia rozmowy.

3. Co Robię Dalej (Procedura): Numery telefonów, link do polityki urlopowej i kontakt do wyznaczonego Koordynatora Kryzysowego (zawsze jedna, stała osoba).

Efekt: Zmniejszamy strach i chaos menedżera. Dajemy mu szczerość i klarowność jako narzędzia w dłoni.

Prawdziwe przywództwo to akt troski

Nie możemy wymagać od naszych ludzi odporności na zmiany i innowacyjności, jeśli nie zapewnimy im poczucia fundamentalnego bezpieczeństwa.

Kobieca moc w akcji to zdolność do przewodzenia z serca. To jest intuicja, empatia i zdolność do budowania głębokich więzi, które przekładają się na lojalność i efektywność. Wprowadzając szkolenia menedżerskie z rozpoznawania przemocy domowej, nie ratujemy tylko ofiar. Ratujemy naszą kulturę organizacyjną, naszą efektywność i nasze ludzkie oblicze. To jest autentyczne przywództwo.

Potrzebujesz wsparcia dla swojej organizacji?
Zamów szkolenie:

Subskrybcja

Otrzymuj na swoją skrzynkę biuletyn o strategiach działania z kobiecej mocy